علامه سيد عبدالحسين شرف الدين عاملي

حضرت علامه سيد عبدالحسين شرف الدين عاملي در سال 1290 هجري قمري در شهر كاظمين عراق به دنيا آمد. پدرش سيد يوسف از علما و روحانيون بزرگوار كاظمين محسوب مي‏شد.

مقام علمي

حضرت علامه در سن يك سالگي به همراه خانواده و پدر بزرگوارش عازم نجف اشرف شد و از سن شش سالگي در نجف اشرف مشغول آموختن علم و دين شد. بعد از دو سال به همراه پدر به جبل عامل مهاجرت كرد و در آنجا نزد پدر به تحصيل علوم ديني پرداخت.

در بيست سالگي به توصيه جدش آيت الله العظمي سيد هادي صدر و دايي بزرگوارش سيد حسن صدر به همراه خانواده به سامراء مشرف شد و در درس فقه و اصول دو عالم بزرگوار آن دوران شيخ حسن كربلايي و شيخ باقر حيدر شركت جست.

بعد از گذشت يك سال و با مهاجرت مرجع تقليد شيعيان حضرت آيت الله ميرزاي شيرازي از سامراء به نجف، علامه نيز به نجف مهاجرت كرد.

علامه سيد شرف الدين عاملي در نجف از اساتيد ممتازي استفاده‏ها برد كه از جمله آن بزرگان: آقا رضا اصفهاني، شيخ محمد طه نجف، آخوند خراساني، شيخ الشريعه اصفهاني، شيخ عبدالله مازندراني، سيد محمد كاظم طباطبايي يزدي و ميرزا حسين نوري مي‏باشند.

مرحوم علامه شرف الدين در سي و دو سالگي از جانب بزرگان نجف به درجه والاي اجتهاد نايل شد و در سال 1322 قمري نجف اشرف را ترك كرده و به سوي جبل عامل رهسپار شد.

آثار و تاليفات

شماري از آثار خطي شرف الدين، در مبارزه و هجرت، به دست فرانسويان به آتش كشيده شد و از بين رفت. با اين حال، آثار جاوداني از او مانده است كه افتخار تشيع بلكه جهان اسلام به شمار مي‎رود، از جمله آن آثار:

النص و الاجتهاد: حدود صد مورد اجتهاد در مقابل نص را كه خلفا، حاكمان و برخي از بستگان آنان، در زمان رسول خدا(ص) يا بعد از رحلت آن حضرت مرتكب شدند، براساس كتابهاي معتبر اهل سنت بر مي‎شمارد و در مورد هر يك، نظرات علمي، تحقيقي و منتقدانة خود را بيان مي‎كند.

المراجعات: مجموعه مكاتبات شرف الدين با شيخ سليم مفتي اهل سنت است كه اگر كسي بخواهد جوانب مذهب اهل بيت برايش روشن ‌شود بايد اين كتاب را حتما مطالعه كند.

ديگر كتابهاي اين عالم بزرگوار: الفصول المهمه، الكلمه الغراء في تفضيل الزهراء، ابوهريره، المجالس الفاخره في ماتم العترة الطاهرة، فلسفه الميثاق و الولاية، اجوبه مسايل جار الله، مسايل فقهيه، كلمه حول الرؤيه، الي المجمع العلمي العربي بدمشق، ثبتُ الاَثبات في سلسلة الرواه، مؤلفوا الشيعه في صدر الاسلام، زينب الكبري و بُغيه الراغبين في احوال آل شرف الدين.

فعاليتهاي وحدت‏آفرين

شرف الدين نه تنها به اصلاح و سازندگي جوامع شيعي مي‎انديشيد، بلكه در انديشة اصلاح و عزت‏بخشي به همة ممالك اسلامي و ايجاد اتحاد و برادري در بين فرقه‎هاي مختلف مسلمانان بود.

نخستين فعاليت ايشان در راه وحدت امت اسلامي، تأليف كتاب گران قدر"الفصول المهمه في تأليف الامة"بود كه در سال 1327 قمري از چاپ خارج شد.

همچنين علامه در سال 1329 قمري براي ديدار از مصر و‌ آشنايي با علماي ديني آن ديار راهي آنجا شد. شرف الدين با مفتي بزرگ دانشگاه الازهر، شيخ سليم بِشري مالكي ديدار داشت كه مباحثات و مكاتبات اين دو عالم بزرگ در راه اتحاد ملل مسلمان تاثيرگذار بود.

در مصر، شرف الدين ضمن مكاتبه با شيخ سليم بشري، با ديگر عالمان اهل سنت نيز ملاقات و مباحثات علمي، ديني و فلسفي داشت و بزرگان آنان همچون شيخ محمد نجيب، شيخ محمد سلموطي، شيخ محمد عبده و شيخ عبدالكريم الكتاني ادريسي، با نوشتن تأييدات علمي از او تجليل كردند.

سياست شرف الدين

علامه در سال 1330 قمري از مصر عازم لبنان شد و براي اولين بار وارد ميدان مبارزات سياسي و درگيريهاي اجتماعي شد. در دوران جنگهاي استقلال لبنان، وي در كنار مردم ماند و رهبري ديني و سياسي و پناه دادن به مردم بي‎پناه جبل عامل را تقبل كرد.

در پي جستجوي فرانسويان براي دستگيري شرف الدين، وي ابتدا به جبل‏عامل و سپس به دمشق هجرت كرد. و در اجتماعات سياسي، علمي و ديني دمشق حضور يافت. شرف الدين علاوه بر فعاليتهاي سياسي و اجتماعي در دمشق، به اوضاع تبعيديان مسلمان لبناني و غير لبناني رسيدگي مي‎كرد.

ايشان در سال 1338 قمري براي دومين بار عازم مصر شد. و علاوه بر حضور در مساجد و محافل علمي، سياسي و ادبي بر حضور در مساجد و محافل علمي، سياسي و ادبي هر روز با افراد و گروههاي مختلفي ديدار و گفتگو مي‎كرد و اكثر سخنانش در نشريات آن روز مصر به چاپ مي‎رسيد.

شرف الدين مدتي در مصر ماند. سپس در نزديك‎ترين نقطه لبنان حضور يابد، و از نزديك براي آزادي كشور و ملتش تلاشي شايسته را به انجام رساند.

سفر به ايران

در سال 1355 قمري شرف الدين براي زيارت مرقد متبرك حضرت امام رضا(ع) و حضرت معصومه(س) به ايران سفر كرد و در تهران عده زيادي از علما و شخصيتهاي علمي از او استقبال كردند.

سپس ايشان از تهران به قم عزيمت كرد تا مرقد پاك حضرت فاطمه معصومه را زيارت كند و از نزديك با حوزه علميه و علما و فقهاي قم آشنا شود.

وفات

سرانجام علامه شرف الدين در هشتم جمادي الثاني سال 1377 هجري قمري در بيروت از دنيا رفت. و بعد از تشييع با شكوهي در بيروت و بغداد و كاظمين و نجف پيكر مطهرش را در صحن مطهر امام علي(ع) به خاك سپردند.

منابع

علماي معاصرين، واعظ خياباني تبريزي، تبريز، نشر اسلاميه.

آيينه دانشوران، سيد عليرضا ريحان يزدي، تهران، نشركتاب.

مفاخر اسلام، علي دواني، بنياد فرهنگي امام رضا.

نقباء البشر، شيخ آقابزرگ تهراني.

نويسنده: سيد محمد ناظم‏زاده قمي

سايت تابناك