شرحي كوتاه بر زندگي مرحوم مقدس اردبيلي

شيخ جليل، عالم رباني احمد بن محمد اردبيلي مشهور به مقدس اردبيلي از مادري سيده و از پدري روحاني در روستايي به نام(نيار) از توابع شهر اردبيل ديده به جهان گشود و در دامان خانواده ي پاك و متدين پرورش يافت.
تاريخ دقيق ولادت او وعلوم نيست ولي در تاريخ 993ه.ق ديده از جهان فرو بست و در جوار امير المومنين(ع) به خاك سپرده شد.

ازدواح والدين مقدس اردبيلي

شخصي كنار جوي آبي نشسته بود، ديد سيبي بر روي آب مي آيد دست برد و سيب را برداشت و خورد. بعد از خوردن سيب به فكر افتاد كه اين سيبي كه خوردم از كجا بود؟ از كدام باغ بود؟ رفت تا به باغي كه سيب از آن باغ بود ، رسيد. وقتي صاحب باغ را پيدا كرد از او سيوال كرد: من سيبي از روي آب برداشتم و خوردم و بعد فهميدم كه سيب از باغ شما بوده است. نزد شما آمده ام كه مرا حلال كنيد يا آنكه قيمتش را بپردازم. صاحب باغ در جواب گفت: اين باغ فقط از من نيست، ما چهار برادريم و من سهم خودم را به شما بخشيدم. گفت: بسيار خوب، آن سه برادر كجا هستند، جواب داد: دو تا ديگر از برادرانم در ايران هستند و يكي در خارج از ايران

نزد آن دو برادر رفت و حلاليت طلبيد و سپس بار سفر بست و به خارج از ايران رفت (گويا برادر ديگر در شوروي بوده است) و خود را به در خانه ي آن برادر رسانيد و قصه را بيان كرد. آن برادر چهارم تعجب كرد كه اين فرد كيست كه براي يك چهارم سيب اين همه راه را طي كرده و به اينجا آمده تا حلاليت بطلبد. گفت: من سهم خودم را به شما بخشيدم ولي به يك شرط. و آن شرط اين است: دختري دارم از چشم، كور و از زبان، لال و از گوش، كر است اگر قبول كني با او ازدواج كني حلالت مي كنم و الا نه

جوان قدري تامل كرد و پذيرفت

وقتي مراسم عقد تمام شد و داخل حجله رفتند، عروس را حوريه اي از حوران بهشتي ديد. از حجله بيرون آمد و به پدر دختر گفت: شما گفتيد دخترتان كور و كر و لال است. گفت: آري، من دروغ نگفتم، گفتم: كور است چون تا به حال چشمش به نامحرم نيفتاده، و اينكه گفتم: كر است، گوش او صداي نامحرم و صداي ساز و آواز و غنا نشنيده، و گفتم: لال است، زبانش به دروغ و غيبت و ناسزا و تكلم با نامحرم باز نشده است. مدتها از درگاه حضرت حق درخواست مي كردم كه خدايا داماد خوبي كه هم كفو اين دختر باشد به من مرحمت كن. خدا دعاي مرا مستجاب كرد و دامادي متقي چون تو كه اين همه مسافت راه را پيمودي، براي اين كه يك چهارم سيبي را كه خوردي حلال باشد نصيبم كرد

از اين ازدواج خداوند فرزندي صالح و بي نظير، عالمي رباني افقه الفقهاء زمان شيخ احمد مقدس اردبيلي را عنايت فرمود

يكي از كساني كه خدمت حضرت امام زمان ارواحنافداه شرفياب شده مقدس اردبيلي (ره) است.يكي از شاگردان خاص مقدس اردبيلي ميگويد: يكي از شبها در صحن مطهر امير مؤمنان علي عليه السّلام در حالي كه شب از نيمه گذشته بود، خسته از مطالعات علمي قدم ميزدم. ناگهان در آن فضاي نوراني، شيخ جليل القدري را ديدم كه به سوي حرم حضرت اميرالمؤمنين روان است. در حالي كه تمام درهاي حرم مطهر قفل بود.با كنجكاوي او را تعقيب كردم. ديدم او چون به در حرم نزديك شد، قفلها باز و در حرم گشوده شد.او به هر دري كه دست مي گذاشت باز مي شد،تا اينكه با كمال وقار و سنگيني كنار حرم مطهر حضرت اميرمؤمنان ايستاد وسلام كرد ومن جواب سلام او را شنيدم، سپس با همان صاحب صدا شروع به صحبت كرد.هنوز از آن گفتگو چيزي نگذشته بود، كه آن مرد خارج شد.من نيز او را تعقيب كردم تا اينكه از شهر بيرون رفت و به سوي مسجد كوفه سرازير شد. من از روي كنجكاوي او را دنبال كردم تا به مسجد رسيد و داخل محراب شد،سپس با كسي به گفتگو نشست.سخنانش كه به اتمام رسيد از مسجد خارج وبه سوي شهر سرازيز شد.نزديك دروازه نجف كه رسيد تازه سپيده صبح دميده بود و خفتگان آرام آرام سر از بستر بر مي داشتند وآماده نيايش صبحگاهي مي شدند.ناگهان در طول راه عطسه اي به من دست داد كه نتوانستم جلوي آن را بگيرم. آن مرد متوجه من شد و برگشت، چون به چهره اش نگريستم ديدم استادم مقدس اردبيلي است.پس از سلام و اظهار ادب، به استادم عرض كردم كه من از لحظه‏‏ ورود به حرم امير مؤمنان تاكنون همراه شما بودم،لطفاً بفرماييد كه در حرم مطهر ودر محراب مسجد كوفه با چه كسي سخن مي گفتيد؟مقدس اردبيلي (ره) ابتدا از من قول گرفت كه اين راز را تا زماني كه ايشان در قيد حيات است فاش نكنم، سپس مقدس اردبيلي فرمود:فرزندم ؛ گاهي حل مسايل براي من دشوار مي شود و از حل آن عاجز مي شوم، خدمت علي بن ابيطالب شرفياب شده و جواب آن را مي گيرم امّا شب گذشته حضرت اميرمؤمنان عليه السّلام مرا به سوي حضرت صاحب الامر(عج) راهنمايي كرد و فرمود: مقدس اردبيلي فرزندم مهدي (عج) در مسجد كوفه است، نزد او برو و مسايلت را از او فراگير.من به امر آن حضرت داخلي مسجد كوفه شدم و از حضرت سؤال كردم.

آثار و تاليفات مقدس اردبيلي

1- حاشيه به شرح تجريد قوشجي

2- حاشيه شرح مختصر الاصول عضدي

3- استنباس المعنويه به زبان عربي در علم كلام

4- اثبات واجب و اصول الدين به زبان فازسي

5- زبده البيان في ايات احكام

6- رساله الخراجيه

7- كتاب حديقه الشيعه

www.momenin.org