تحليل سريال مختارنامه (5)

تذكر:
1-مجموعه تحليل هاي سريال مختارنامه كه از سوي سايت فرهنگي اعتقادي فطرت ارايه خواهد شد صرفاً از زاويه ي مسايل اعتقادي است.
2-تحليل و بررسي اعتقادي يك محصول مذهبي حق محفوظي براي تريبون هاي فرهنگي- اعتقادي است و اين نقد به معناي زير سؤال بردن كل مجموعه نيست.هم چنين هرگونه تاييد و دفاع نيز به معناي تاييد كل مجموعه نخواهد بود.
3-چنان چه در حوزه مسايل اعتقادي تحليل و يا نظري شايان ذكر مي بينيد جهت درج براي ما ارسال كنيد

تحليل سريال مختارنامه(5)
مرام احترام

يكي از مهم ترين مصاديق احترام در هر قوم و فرهنگي نحوه ي خطاب قرار دادن فرد است. در نزد عرب وقتي كسي را به بزرگي و احترام خطاب مي كنند وي را به كنيه ي وي صدا مي زنند. اما وقتي اين خطاب زياد بار احترام در بر نداشته باشد با القاب معمول و اسامي يكدگر را صدا مي زنند.
در فرهنگ عرب هر فردي داراي اسم و كنيه و لقب است. اسم معرف فرد است و لقب بيانگر خصوصيت خاص و يا ويژگي و صفتي در او است مثل صادق يا كاذب يا امين يا خاين.
كنيه براي احترام و تكريم به كار مي رود. البته از برخي القاب كه بار احترام دارند نيز جهت تكريم استفاده مي شود. كنيه بيشتر با كلمه «اب» يا «ام» و گاهي با كلمه ابن (پسر) و اخت(دختر) شروع مي شود. مثل: ابوالحسن و ام ليلا و ام كلثوم و ابن حاجب و بنت الكرم. در مورد ايمه عليهم السلام نيز اين مورد وجود دارد. مثلا اولين امام معصوم نامش علي و لقبش اميرالمؤمنين و كنيه اش ابوالحسن است. -سلام الله عليه-
پس از رحلت پيامبر صلي الله عليه و آله خاندان ايشان مورد بي احترامي و حتي ضرب و شتم منجر به شهادت حضرت زهرا سلام الله شدند. اما به هر حال احترام و بزرگداشت اين خاندان نزد شيعيان حفظ و باقي ماند. اين دامنه ي احترام در نوع صدا زدن ها برخوردها و تعاملات در نزد شيعيان به چشم مي خورد. وقتي احاديث شيعي را مرور مي كنيم مي بينيم شيعيان نزديك به امام با بزرگي و احترام حديث را از ايشان نقل كرده اند. ريشه ي اين موضوع به دستوري از دستورات قرآن برمي گرد.

لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضا(النور 63)
صدا كردن پيامبر را در ميان خود، مانند صدا كردن يكديگر قرار ندهيد‏

مثلاً: در نقل احاديث -توسط بزرگان شيعه- از امام صادق عليه السلام از ايشان به ابا عبدالله ياد شده است. و يا لااقل در نقل و يا خطاب به اسم يا صفت بسنده نمي شود و با ياد آوري نام پدر و يا رسول خدا صلي الله عليه و آله از آن بزرگواران ياد مي گردد. مثلاً علي بن موسي الرضا و يا يابن رسول الله و...

مقوله ي احترام در آيه اي ديگر به صورتي ديگر بيان شده است تا جايي كه خداوند به مسلمانان دستور مي دهد حتي صدايتان را از صداي پيامبر بالاتر نبريد.

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمالُكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ (الحجرات2)
اي كساني كه ايمان آورده‏ايد! صداي خود را فراتر از صداي پيامبر نكنيد، و در برابر او بلند سخن مگوييد (و داد و فرياد نزنيد) آن گونه كه بعضي از شما در برابر بعضي بلند صدا مي‏كنند، مبادا اعمال شما نابود گردد در حالي كه نمي‏دانيد!

آن چه مسلم است مختار هم از اين قاعده خود را جدا نكرده. او فردي است موجه و شيعه. فردي معمولي نيست كه ممكن باشد اصول را رعايت نكند. قطعاً او هم مرام احترام را نگاه مي داشته است و امام حسن مجتبي عليه السلام را به نام"مجتبي"آن هم با كلامي نه چندان محترم ياد نمي كرده است. و يا هم چنين در مورد امام سجاد عليه السلام. فرزند پيامبر، ابامحمد، حسن بن علي و... بيشتر بار احترام دارند تا آن چه از دهان مختار فيلم شنيده مي شد.

شايد گفته شود چنين خرده اي را نبايد به چنين مجموعه ي عظيمي گرفت و آن را زير سؤال برد.
اما سخن ما اين است كه اولاً: اين نكته گرچه ظريف است اما بار فرهنگي زيادي را متحمل است. ثانياً:اتفاقاً چون اين مجموعه ي تلوزيوني عظيم است و چون سازندگان خصوصاً كارگردان محترم آن از ارادتمندان اهل بيت عليهم السلام است چنين تذكراتي لازم و ضروري به نظر مي آيد. به هر حال ما بايد مراقب هم باشيم تا با يادآوري و امر به معروف، از معارفمان دور نشويم. ثالثاً: اين كلام، خرده نيست بلكه به نوعي دفاع از مختار ثقفي است. چرا كه در فيلم وي را فردي معرفي كرده ايم كه چنين مشخصه ي فرهنگي را رعايت نمي كند حال آن كه از چنين شخصيتي چنين چيزي به دور است.
مقوله ي احترام موضوع كوچكي نيست. احترام به بزرگان، پدر و مادر، استاد و... امري است مؤكد. در كنار همه ي اين ها احترام پيامبر و خاندانشان عليهم السلام داراي اهميتي ويژه است. حالا كه نوع خطاب و صدا زدن در سرفصل احترام جاي گاه خود را دارد بنابراين بايد در الگو سازي هاي تصويري به آن توجه اكيد داشت.----------------------------------------------
مطالب مرتبط:
تحليل مختارنامه(1)
تحليل مختارنامه(2)
تحليل مختارنامه(3)
تحليل مختارنامه(4)

حذف تصاويرچهره حضرت ابوالفضل ازمختارنامه
نقدي بر مناظره عبيدالله زياد و مسلم بن عقيل در سريال مختارنامه
بيان امام محمد باقر عليه السلام در مورد مختار
قيام مختار ثقفي
هزينه ساخت سريال"مختارنامه"اعلام شد
مختار ثقفي روز عاشورا كجا بود؟
پاسخ به شايعات مختارنامه
چه كساني به دست"مختار"كشته شدند؟
قيام مختار

فطرت