آيا استغاثه و طلب حاجت از غير خداوند جايز است؟

اگر كسي بگويد: اي رسولخدا (ص)، حاجت مرا روا كن و منظورش شفاعت و وساطت و دعا براي تعجيل و انجام كار باشد هيچ اشكالي به نظر نمي‏رسد. آيات زيادي داريم كه ظاهرش صدور فعل از بنده خداست؛

{...وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ...}. نساء: 5.

‏ { وَمَا نَقَمُوا إِلَّا أَنْ أَغْنَاهُمْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ...}. توبه: 74.

‏ { وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ...}. توبه: 59.

‏ با اينكه بي نياز كننده، تنها خداوند است، ليكن در اين آيات، خداوند - عزّوجلّ پيامبر (ص) و مؤمنين را نيز رازق و شريك در اغنا وبي‏نيازي دانسته است. علاوه اينكه، صحابه به هنگام گرفتاري به قبر پيامبر (ص) متوسّل مي‏شدند.

‏ عسقلاني مي‏گويد: در زمان خلافت عمر مردم گرفتار قحطي و خشكسالي شدند، شخصي از اصحاب به قبر پيامبر (ص) متوسّل شد و گفت يا رسول اللّه «اِسْتَسْقِ لِأُمَّتِكَ فَاِنَّهُمْ قَدْ هَلَكُوا...» فتح الباري، ج‏2، ص‏557. و شخصيت هايي چون ابن حِبّان و ابن خُزيمه و ابوعلي خلال، شيخ الحنابله در زمان گرفتاري به قبور اهل بيت پيامبر (ص) متوسّل مي‏شدند:

‏ الف - ابن حِبّان (متوفاي 350 ه .) در كتاب خود «الثقات» مي‏گويد: بارها به زيارت قبر علي بن موسي الرضا(ع) رفتم و در مدتي كه در طوس بودم، هر وقت مشكلي بر من عارض مي‏شد، به زيارت قبر آن حضرت مي‏رفتم و از خداوند مي‏خواستم كه مشكلم را برطرف كند و الحمد للَّهِ مشكلم برطرف مي‏شد و اين معنا را مكرّر امتحان كردم و نتيجه گرفتم. كتاب الثقات، ج 8، ص‏456.

‏ ب - ابن خُزيمه؛ هموكه شيخ بخاري و مسلم و به اصطلاح شيخ الاسلام است، شاگردي دارد به نام محمد بن مومل. وي مي‏گويد: به همراه استادم ابن خزيمه و جمعي از اساتيد به زيارت بارگاه قبر علي بن موسي الرضا (ع) در طوس رفتيم، استادم ابن خزيمه چنان در برابر آن بقعه متبركه تعظيم و تواضع كرد كه همگي در شگفت مانديم.

تهذيب التهذيب، ج‏7، ص‏339.

‏ ج - ابو علي خلال، شيخ حنابله مي‏گويد: هرگاه به مشكلي برمي‏خورم قبر موسي‏بن جعفر (ع) را زيارت مي‏كنم و به ايشان متوسل مي‏شوم و خداوند نيز مشكل مرا آسان مي‏كند. تاريخ بغداد، ج‏1، ص‏120.

‏ د - محمد بن ادريس شافعي به قبر ابو حنيفه و احمدبن حنبل به قبر شافعي متوسل مي‏شدند.

مناقب ابي حنيفه، ج‏2، ص‏199.

‏ ه مسلمانان، به قبر ابو ايوب انصاري متوسل مي‏شدند و براي طلب باران به قبر ايشان پناه مي‏بردند.

مستدرك حاكم، ج‏3، ص‏518.

‏ و - ابن خلكان و ذهبي مي‏گويند: مردم براي طلب باران به قبر ابن فورك اصفهاني (متوفاي 406 ه ) متوسل مي شدند.

و فيات الاعيان،ج 4 ص 272 - سير اعلام النبلاء،ج 17،ص 215 ؛ راجع به بخاري و مردم سمرقند مطلبي نيز ذكر شده، رجوع شود به طبقات الشافعيه، 12، 469 - و طبقات الشافعيه،ج 2 ص 234.

‏ نكته مهم اين است كه بزرگان اهل سنت به صراحت مردم را تشويق به استغاثه و توسل كرده‏اند.

‏ قسطلاني گويد: شايسته است كه زاير در كنار قبر پيامبر(ص) زياد دعا و استغاثه كند و متوسل شود و طلب شفاعت بخواهد و بي تابي كند و سزاوار است كه خداوند شفاعت پيامبر (ص) را در حق او بپذيرد.
المواهب اللدنيه، ج‏3، ص‏417.


سايت فطرت