آيا روايت: « ما أقول فيهما إلا خيراً » از قول زيد بن علي، در حق ابوبكر و عمر صحت دارد؟

توضيح سؤال:

و عن زيد بن علي أخو الباقر و عم الصادق"ان ناساً من رؤساء الكوفة و أشرافهم الذين بايعوا زيداً حضروا يوماً عنده، و قالوا له: رحمك الله، ماذا تقول في حق أبي بكر و عمر؟ قال: ما أقول فيهما إلا خيراً كما أسمع فيهما من أهل بيتي إلا خيرا، ما ظلمانا و لا أحد غيرنا، و عملا بكتاب الله و سنة رسوله"

از زيد بن علي، برادر امام باقر و عموي امام صادق عليهما السلام نقل شده است كه مردمي از اهل رؤساي و اشراف كوفه با او بيعت كردند. روزي پيش او آمدند و به او گفتند: خداوند به تو رحم كند، نظر تو در بارۀ ابوبكر و عمر چيست؟ زيد گفت: چيزي جز خير در بارۀ آن‌ها نمي‌گوييم ؛ چنانچه از اهل بيتم چيزي جز خير در بارۀ آن‌ها نشنيده‌ام، آن‌ها نه به ما ظلم كردند و نه به هيچ كس ديگري ؛ بلكه به كتاب خدا و سنت رسول او عمل كردند.

ناسخ التواريخ للمرزا تقي الدين خان تحت عنوان – أحوال الإمام زين العابدين –.

پاسخ:

اوّلا: در هيچيك از كتب معتبر روايي و تاريخي و تفسيري شيعه اثري از اين روايت نيست، و منقولات ناسخ التواريخ، چون مستند به منابع موثّق نبست قابل اعتماد نمي باشد.

ثانياً: اين روايت با مضمون روايتي كه كشي از زبان زيد بن علي نقل كرده كاملا مخالفت دارد.
عن سدير، قال: دخلت علي أبي جعفر عليه السلام ومعي سلمة بن كهيل و... وعند أبي جعفر عليه السلام أخوه زيد بن علي عليهم السلام فقالوا لأبي جعفر عليه السلام نتولي عليا وحسنا وحسينا ونتبرأ من أعداهم! قال: نعم. قالوا: نتولي أبا بكر وعمر ونتبرأ من أعدايهم! قال: فالتفت إليهم زيد بن علي قال: لهم أتتبرؤن من فاطمة؟ بترتم أمرنا بتركم الله، فيوميذ سموا البترية.

سدير مي‌گويد: وارد بر امام باقر عليه السلام شدم و با من سلمة بن كهيل و... بودند و در كنار امام عليه السلام برادرش زيد بن علي بود. آن‌ها (سلمة بن كهيل و...) به امام گفتند: ما امام علي، امام حسن و امام حسين را دوست داريم و از دشمنان آن‌ها بيزاري مي‌جوييم. امام فرمود: بلي. [سخن آن‌ها را تأييد كرد ]. بعد آن‌ها گفتند: ما ابو بكر و عمر را دوست داريم و از دشمنان آن‌ها بيزاري مي‌جوييم. زيد بن علي متوجه آن‌ها شد و گفت: آيا شما از فاطمه (سلام الله عليها) بيزاري مي‌جوييد؟ شما امر ما را سبك شمرديد، خدا امر شما را سبك بشمارد. از اين به بعد آن‌ها (سلمة بن كهيل و طرفدارانش) به «بترية » مشهور شدند.

اختيار معرفة الرجال - الشيخ الطوسي - ج 2 - ص 504 – 505 – شماره 429.

ثالثاً: بر فرض كه زيد بن علي چنين اعتقادي داشته است، براي ما چه ارزشي دارد؟ مگر زيد بن علي معصوم و يا گفتار او براي ما حجت است؟
احتمال دارد كه اين سخن را به خاطر مصالح سياسي گفته باشد ؛ زيرا با توجه به قيام زيد كه هدف او جذب جمعيت عليه حكومت هاي وقت بوده است كه اكثر آن ها از اهل سنت بوده اند، اين مطلب را گفته است.


سايت موسسه تحقيقاتي حضرت وليعصر (عج)